Bệnh Hen Suyễn và Viêm Phế Quản Mãn Tính ở Mèo

Ho và các bệnh về đường hô hấp là tình trạng khá phổ biến ở loài mèo. Một trong những nguyên nhân chính là tình trạng viêm đường dẫn khí, thường được gọi chung là "Hen suyễn".

Các thuật ngữ như "Hen suyễn ở mèo", "Viêm phế quản mãn tính", "Bệnh đường hô hấp do dị ứng" hay "Viêm phế quản dị ứng" đều được dùng để mô tả tình trạng bệnh lý kéo dài tại các đường dẫn khí nhỏ trong phổi.

1. Nguyên nhân gây bệnh

• Hen suyễn: Thường do dị ứng với các tác nhân trong môi trường sống (như phấn hoa, bụi bẩn), khiến đường thở bị viêm và hẹp dần theo thời gian. Đường thở của mèo bị hen có phản ứng rất mạnh và đột ngột với các chất kích thích, dẫn đến co thắt và khó thở cấp tính.
• Viêm phế quản mãn tính: Cũng gây viêm và hẹp đường thở dần dần, đi kèm với sự gia tăng dịch nhầy (đờm đặc).

Dù các kích thích từ môi trường là nguyên nhân phổ biến, nhưng đôi khi rất khó để xác định chính xác tác nhân gây khởi phát bệnh cho từng cá thể mèo.

2. Dấu hiệu nhận biết

Các triệu chứng có thể xuất hiện liên tục hoặc ngắt quãng với mức độ nặng nhẹ khác nhau:

• Ho dai dẳng: Thường ho theo từng cơn ngắn.
• Thở nhanh/Thở bằng miệng: Hoặc thở hổn hển (đặc biệt là sau khi vận động, vui chơi).
• Thở khò khè: Phát ra âm thanh lạ khi hít thở.
• Khó thở: Mèo phải gắng sức để lấy không khí.

Lưu ý quan trọng: Cơn ho ở mèo đôi khi trông giống như đang cố nôn khạc "búi lông" (hairballs). Mèo thường vươn dài cổ, khom người sát đất và có biểu hiện buồn nôn sau khi ho. Nếu có thể, bạn hãy quay video lại để bác sĩ thú y xác định chính xác đây là cơn ho hay triệu chứng khác.

Khi nào là tình trạng khẩn cấp?

Nếu mèo có các dấu hiệu của một cơn hen cấp tính sau đây, hãy liên hệ ngay với thú y vì có thể gây nguy hiểm đến tính mạng:

• Vật lộn để thở, thở bằng miệng.
• Lồng ngực phập phồng nhanh và mạnh.
• Cơ thể yếu ớt hoặc bị ngất xỉu (đột quỵ).

3. Đối tượng nào dễ mắc bệnh?

Mọi lứa tuổi, giống loài hay giới tính đều có nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên, bệnh thường được chẩn đoán nhiều nhất ở mèo trưởng thành từ 6–9 tuổi. Giống mèo Siamese (mèo Xiêm) và các giống liên quan có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn, cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng một vai trò quan trọng.

4. Chẩn đoán tại phòng khám

Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra lâm sàng và nghe tim phổi bằng ống nghe. Vì nhiều bệnh lý khác (như bệnh tim, nhiễm trùng) có triệu chứng tương tự, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu:

• Xét nghiệm máu và kiểm tra phân (loại trừ giun phổi).
• Chụp X-quang hoặc CT Scan ngực.
• Siêu âm tim.
• Nội soi phế quản: Đưa camera nhỏ vào phổi để quan sát.
• Rửa phế quản (Bronchoalveolar Lavage) và thu thập mẫu dịch tiết để xét nghiệm dưới kính hiển vi.

5. Phương pháp điều trị

Mục tiêu chính là kiểm soát tình trạng viêm và giúp mèo hít thở dễ dàng hơn.

Cải thiện môi trường và lối sống:

• Giảm cân: Giúp mèo bớt áp lực khi hô hấp.
• Loại bỏ tác nhân gây dị ứng: Tránh dùng nước hoa, bình xịt, cát mèo quá bụi, thuốc lá hoặc các chất tẩy rửa mạnh trong nhà.
• Sử dụng máy lọc không khí: Loại bỏ các hạt bụi mịn.
• Hạn chế cho mèo vào phòng ngủ hoặc những nơi có nhiều bụi vải.

Điều trị bằng thuốc:

• Thuốc kháng viêm và thuốc giãn phế quản: Có thể dùng dạng viên uống, dung dịch hoặc tiêm.
• Liệu pháp xông hít (Inhaler): Đây là phương pháp tối ưu giúp thuốc đi thẳng vào phổi, hạn chế tác dụng phụ so với thuốc uống dài ngày (như Corticosteroids).

Đa số mèo đều đáp ứng tốt với điều trị và có chất lượng cuộc sống bình thường. Tuy nhiên, hen suyễn và viêm phế quản là bệnh mãn tính suốt đời. Bạn tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc ngay cả khi mèo có vẻ đã khỏe mạnh để tránh nguy cơ tái phát cơn hen cấp tính.

=> Nếu bạn nghi ngờ mèo của mình đang gặp vấn đề về hô hấp, hãy đặt lịch hẹn với bác sĩ thú y ngay hôm nay để được thăm khám kịp thời!

Nguồn tài liệu tham khảo: International Cat Care, Asthma and chronic bronchitis in cats