Ghẻ Tai ở Chó và Mèo (Ear Mites)

Ghẻ tai là gì?

Ghẻ tai (tên khoa học là Otodectes cynotis) là một loại ký sinh trùng bề mặt sống trên cơ thể chó, mèo và chồn sương. Chúng thường được tìm thấy trong ống tai, nhưng cũng có thể sống trên bề mặt da.

Ghẻ tai có khả năng lây lan rất cao; động vật bị nhiễm bệnh thông qua tiếp xúc trực tiếp với một con vật khác đang mang mầm bệnh. Loại ký sinh trùng này rất khó nhìn thấy bằng mắt thường, đôi khi chúng xuất hiện dưới dạng những đốm trắng nhỏ di chuyển trên nền tối.

Vòng đời của ghẻ tai diễn ra như thế nào?

Mất khoảng 3 tuần để một con ghẻ phát triển từ trứng thành con trưởng thành, trải qua tổng cộng 5 giai đoạn. Ghẻ tai trưởng thành sống được khoảng 2 tháng và trong thời gian đó chúng liên tục sinh sản. Toàn bộ vòng đời của ghẻ tai diễn ra trên vật chủ, mặc dù chúng có thể tồn tại trong môi trường ngoài một thời gian ngắn.

Các dấu hiệu lâm sàng của ghẻ tai

Ghẻ tai là nguyên nhân phổ biến gây ra các bệnh lý và nhiễm trùng tai, mặc dù các tình trạng bệnh về tai khác cũng có thể gây ra các triệu chứng tương tự. Đây là loại ký sinh trùng ngoài (ectoparasite) phổ biến thứ hai được tìm thấy trên thú cưng (đứng sau ve/bọ chét).

Tình trạng nhiễm ghẻ rất thường gặp ở chó con và mèo con, tuy nhiên vật nuôi ở mọi lứa tuổi đều có thể bị ảnh hưởng. Các dấu hiệu lâm sàng có mức độ nghiêm trọng khác nhau tùy vào từng cá thể, bao gồm:

• Kích ứng tai: Dẫn đến hành động gãi tai hoặc lắc đầu liên tục.
• Dịch tiết bất thường: Tai có dịch màu nâu đen, dạng sáp hoặc đóng vảy.
• Rụng lông: Xảy ra ở các khu vực quanh tai do thú cưng tự gây chấn thương khi gãi hoặc liếm quá mức.
• Phát ban có vảy: Xuất hiện bên trong hoặc xung quanh vành tai.
• Tụ máu vành tai (Aural hematoma): Một vết phồng rộp chứa máu lớn trên vành tai do vỡ các mạch máu nhỏ giữa da và sụn; nguyên nhân thường do chó gãi tai quá mạnh.

Các tổn thương da thường ảnh hưởng nhất đến tai và vùng da xung quanh, nhưng đôi khi các vùng khác trên cơ thể cũng có thể bị ảnh hưởng.

Làm thế nào để chẩn đoán nhiễm ghẻ tai?

Các dấu hiệu lâm sàng điển hình cùng với tiền sử tiếp xúc với chó hoặc mèo khác sẽ gợi ý đến việc nhiễm ghẻ tai. Tuy nhiên, vì các bệnh lý tai khác cũng có triệu chứng tương tự, bác sĩ thú y cần phải loại trừ các nguyên nhân khác trước khi bắt đầu điều trị.

Việc chẩn đoán được thực hiện bằng cách quan sát trực tiếp ghẻ tai. Quá trình này khá đơn giản, bác sĩ có thể:

1. Khám tai bằng kính soi tai (otoscope).
2. Kiểm tra dịch tiết tai dưới kính hiển vi.

Nếu tai thú cưng quá đau đớn, chúng có thể cần được gây mê nhẹ để bác sĩ có thể kiểm tra và điều trị một cách kỹ lưỡng nhất.

Điều trị ghẻ tai như thế nào?

Bác sĩ thú y sẽ tư vấn cho bạn các sản phẩm diệt côn trùng phù hợp. Hiện nay có nhiều loại thuốc được cấp phép để điều trị ghẻ tai. Do không có loại thuốc nào có thể xuyên qua trứng hoặc nhộng, nên việc điều trị tập trung vào việc tiêu diệt các dạng ghẻ trưởng thành và ấu trùng.

Các lựa chọn điều trị bao gồm:

• Thuốc bôi tại chỗ dùng hàng ngày trong tai.
• Các sản phẩm dùng một liều duy nhất (như Milbemite®, Revolution®, Advantage Multi®, Simparica®, hoặc Bravecto®).

Bác sĩ thú y sẽ quyết định phương pháp phù hợp nhất. Nếu có tình trạng nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn hoặc nấm men, thú cưng cần được điều trị kết hợp các tình trạng này.

Lưu ý: Việc vệ sinh tai sạch sẽ sẽ làm tăng hiệu quả của thuốc điều trị. Nếu tai quá đau, việc vệ sinh có thể được trì hoãn hoặc thực hiện dưới sự gây mê. Mặc dù không có sản phẩm chuyên biệt để xử lý ghẻ tai trong nhà, nhưng các sản phẩm kiểm soát bọ chét thường có hiệu quả hỗ trợ.

Ghẻ tai có ảnh hưởng đến con người không?

Ghẻ tai có thể gây ra tình trạng phát ban tạm thời, gây ngứa cho những người nhạy cảm nếu trong nhà có vật nuôi bị nhiễm bệnh, tuy nhiên trường hợp này được coi là hiếm gặp. Việc tiêu diệt tận gốc ghẻ tai trên thú cưng sẽ giải quyết hoàn toàn vấn đề này.

Tác giả: Courtney Barnes, BSc, DVM; Malcolm Weir, DVM, MSc, MPH; Ernest Ward, DVM