Thiếu máu là gì?

Thiếu máu là thuật ngữ dùng để mô tả tình trạng giảm số lượng hồng cầu (RBC hoặc tế bào hồng cầu) trong máu.

Nếu không được điều trị, bệnh thiếu máu có thể khiến mèo bị ốm rất nặng, và trong trường hợp nghiêm trọng, có thể đe dọa đến tính mạng. Thật không may, mèo rất dễ bị thiếu máu. Điều này một phần là do hồng cầu của chúng có tuổi thọ ngắn hơn (khoảng 70 ngày), và mèo cũng có thể mắc một số bệnh và nhiễm trùng gây thiếu máu. 

Bệnh thiếu máu thường được chia thành hai dạng chính : thiếu máu tái tạo và thiếu máu không tái tạo . Thiếu máu tái tạo là tình trạng tủy xương phản ứng bằng cách sản sinh ra các tế bào hồng cầu mới để thay thế những tế bào đã mất. Trong các bệnh thiếu máu không tái tạo, thiếu máu phát triển do tủy xương không sản sinh hoặc giải phóng được các tế bào hồng cầu mới (hoặc sản sinh quá ít tế bào hồng cầu) để thay thế những tế bào bị mất.

Mèo có những dấu hiệu nào cho thấy chúng bị thiếu máu? 

Các dấu hiệu của bệnh thiếu máu bao gồm: 

• Da nhợt nhạt (xanh xao) – Thường thấy ở niêm mạc nhợt nhạt (ví dụ: nướu và niêm mạc lót miệng và quanh mắt). 
• Suy nhược – thiếu máu nặng có thể gây suy nhược, và mèo thường sẽ trở nên lờ đờ/mệt mỏi. 
• Tim và hô hấp – thiếu máu, đặc biệt là khi nặng, có thể gây tăng nhịp tim (gọi là nhịp tim nhanh) và thở nhanh (tăng nhịp thở hoặc thở nhanh), mèo cũng có thể bị tiếng thổi tim. 
• Bệnh ăn vật lạ (Pica) – mèo bị thiếu máu có thể mắc chứng ăn vật lạ, tức là chúng ăn những thứ không ăn được, chẳng hạn như cát vệ sinh, hoặc liếm những vật không phải thức ăn. 
• Vàng da – đôi khi mèo bị thiếu máu cũng sẽ bị vàng da (niêm mạc chuyển sang màu vàng). 

Ngoài những dấu hiệu trên, mèo cũng có thể biểu hiện các dấu hiệu của một bệnh tiềm ẩn (chẳng hạn như bệnh thận mãn tính ) có thể gây ra tình trạng thiếu máu. Những con mèo bị thiếu máu dần dần trong thời gian dài thường thích nghi và biểu hiện ít triệu chứng hơn (cho đến khi tình trạng thiếu máu trở nên thực sự nghiêm trọng), so với những con mèo bị thiếu máu đột ngột. 

Nguyên nhân nào gây ra bệnh thiếu máu ở mèo? 

Việc biết liệu chứng thiếu máu là do tái tạo (hay không) sẽ giúp thu hẹp phạm vi tìm kiếm nguyên nhân tiềm ẩn. Thiếu máu do tái tạo thường do sự phân hủy hồng cầu quá mức (thiếu máu tán huyết) hoặc do mất máu (ví dụ: do chảy máu quá nhiều). Thiếu máu không do tái tạo thường do vấn đề tiềm ẩn trong tủy xương ngăn cản hoặc cản trở quá trình sản xuất hồng cầu bình thường.  

Các nguyên nhân cụ thể bao gồm: 

Thiếu máu tán huyết

• Nhiễm virus gây bệnh  bạch cầu ở mèo (FeLV)
• Nhiễm trùng Mycoplasma haemofelis (thiếu máu truyền nhiễm ở mèo) 
• Bệnh thiếu máu tán huyết do cơ chế miễn dịch (trong đó hệ miễn dịch của mèo tấn công chính các tế bào hồng cầu của nó) 
• Các chất độc hại, chẳng hạn như hành tây hoặc paracetamol (acetaminophen) 
• Ví dụ, sự dễ vỡ của hồng cầu tăng lên do thiếu hụt pyruvate kinase, một bệnh đặc biệt thường thấy ở mèo  Abyssinian và Somali.
• Nồng độ phốt phát trong máu thấp 
• Truyền máu không tương thích 
• Bệnh tan máu sơ sinh (Neonatal isoerythrolysis) – một tình trạng thường gặp ở mèo con rất nhỏ, do sự không tương thích giữa nhóm máu của mèo con và mèo mẹ. 

Thiếu máu do mất máu:  

• Tổn thương 
• Chảy máu từ khối u hoặc vết loét. 
• Chảy máu do rối loạn đông máu 
• Chảy máu vào ruột/dạ dày 

Chảy máu quá nhiều đôi khi có thể rất dễ nhận thấy, nhưng cũng có thể xảy ra bên trong cơ thể hoặc trong ruột (chảy máu nội tạng), nơi mà việc phát hiện sẽ khó khăn hơn. 

 Thiếu máu không hồi phục: 

• Nhiễm virus gây bệnh  bạch cầu ở mèo (FeLV)
• Nhiễm  virus suy giảm miễn dịch ở mèo (FIV)
• Suy tủy xương 
• Thiếu máu bất sản hồng cầu (không sản xuất đủ hồng cầu) 
• Bệnh bạch cầu (ung thư tế bào bạch cầu có thể ảnh hưởng đến tủy xương) 
• Bệnh thận mãn tính  
• Thiếu sắt 
• Các bệnh viêm mãn tính (kéo dài) (thiếu máu nhẹ) 

Khi nào cần liên hệ với đội ngũ thú y của bạn 

Hãy liên hệ với đội ngũ thú y nếu mèo của bạn có bất kỳ dấu hiệu nào được liệt kê ở trên, hoặc nếu bạn lo lắng về sức khỏe hoặc hành vi của chúng nói chung. 

Bác sĩ thú y sẽ chẩn đoán bệnh thiếu máu như thế nào? 

Bác sĩ thú y sẽ chẩn đoán bệnh thiếu máu bằng cách làm xét nghiệm máu.  

Do có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn gây ra cả thiếu máu tái tạo và không tái tạo, nên thường cần thực hiện thêm các xét nghiệm để tìm ra nguyên nhân cụ thể. Các xét nghiệm này có thể bao gồm xét nghiệm máu bổ sung, chụp X-quang và/hoặc siêu âm, hoặc lấy mẫu tủy xương (dưới gây mê). 

Bệnh thiếu máu được điều trị như thế nào? 

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân cơ bản nhưng có thể bao gồm kháng sinh cho một số bệnh nhiễm trùng, thuốc ức chế miễn dịch (như corticosteroid) cho mèo bị thiếu máu tán huyết do miễn dịch và bổ sung sắt cho trường hợp thiếu máu do thiếu sắt. Trong trường hợp thiếu máu nặng, có thể cần truyền máu và mèo của bạn có thể cần phải nhập viện để theo dõi và chăm sóc chặt chẽ.  

Câu hỏi thường gặp

Triển vọng điều trị cho mèo bị thiếu máu như thế nào? 

Tiên lượng đối với mèo bị thiếu máu phụ thuộc vào nguyên nhân. Nhiều con mèo có thể đáp ứng tốt với điều trị, nhưng trong một số trường hợp (đặc biệt là các trường hợp thiếu máu không hồi phục nghiêm trọng do bệnh tủy xương hoặc ung thư) thì tiên lượng lâu dài có thể không tốt.