Phẫu thuật mở niệu đạo tầng sinh môn ở mèo (Perineal Urethrostomy)

Phẫu thuật mở niệu đạo tầng sinh môn là gì?

Mở niệu đạo tầng sinh môn (thường được gọi tắt là phẫu thuật PU) là một thủ thuật ngoại khoa phổ biến nhất trên mèo đực gặp tình trạng tắc nghẽn đường tiết niệu.

Thủ thuật này loại bỏ phần hẹp nhất của niệu đạo (ống dẫn nước tiểu từ bàng quang ra ngoài cơ thể), giúp việc đi tiểu dễ dàng hơn và giảm thiểu nguy cơ tái tắc nghẽn.

Phẫu thuật này có thể làm giảm khả năng tái phát tắc nghẽn.

Mèo đực có nguy cơ bị tắc nghẽn đường tiết niệu cao hơn nhiều so với mèo cái do sự khác biệt về cấu tạo giải phẫu. Trong khi niệu đạo của mèo cái tương đối ngắn và có đường kính đồng nhất từ bàng quang đến lỗ mở bên ngoài, thì niệu đạo của mèo đực dài hơn và đặc biệt là hẹp dần khi đi vào dương vật. Sự thu hẹp này khiến mèo đực dễ bị tắc nghẽn do sỏi, cục máu đông, chất nhầy hoặc khối u.

Phẫu thuật mở niệu đạo tầng sinh môn tạo ra một lỗ tiểu mới, rút ngắn chiều dài niệu đạo và cho phép nước tiểu đi qua mà không cần đi qua vùng bị thu hẹp này. Ngoài ra, phẫu thuật này đôi khi cũng được thực hiện trên những con mèo bị chấn thương niệu đạo nghiêm trọng. Bằng cách cho phép nước tiểu thoát ra ngoài trước khi đến phần bị tổn thương (ví dụ: chấn thương dương vật), bác sĩ thú y có thể đảm bảo các biến chứng như mô sẹo hoặc nhiễm trùng không gây ra tình trạng tắc nghẽn cho mèo.

Khi nào phẫu thuật mở niệu đạo tầng sinh môn được chỉ định?

Phẫu thuật này thường được khuyến nghị trong các tình huống sau:

1. Tắc nghẽn niệu đạo trong dương vật không thể giải quyết bằng nội khoa: Thông thường, các vật cản được xử lý bằng cách đặt ống thông tiểu (catheter) từ đầu dương vật ngược về bàng quang để đẩy sỏi hoặc chất nhầy vào bàng quang. Tuy nhiên, nếu không thể thông bằng ống, phẫu thuật PU là cần thiết để tái lập dòng chảy nước tiểu.
2. Tắc nghẽn niệu đạo tái phát: Ở một số mèo đực, tắc nghẽn xảy ra thường xuyên. Ngay cả khi có thể thông tắc được, chúng vẫn nên được phẫu thuật PU để giảm khả năng tắc nghẽn trong tương lai (bằng cách tạo ra một lỗ tiểu lớn hơn).

Quy trình phẫu thuật được thực hiện như thế nào?

Mèo của bạn sẽ được khám tiền phẫu và làm xét nghiệm máu trước khi gây mê. Việc đánh giá này giúp bác sĩ thú y kiểm tra tình trạng sức khỏe tổng quát và đảm bảo mèo đủ điều kiện để thực hiện gây mê.

• Ổn định sức khỏe: Nếu mèo đang trong tình trạng bị tắc nghẽn, chúng sẽ được ổn định sức khỏe trước khi mổ (truyền dịch tĩnh mạch để điều chỉnh tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải). Việc này giúp giảm thiểu rủi ro biến chứng trong quá trình gây mê.
• Tiến hành phẫu thuật: Sau khi gây mê toàn thân, vùng phẫu thuật sẽ được cạo lông và sát trùng kỹ lưỡng. Bác sĩ phẫu thuật thực hiện mở niệu đạo tầng sinh môn bằng cách loại bỏ dương vật và khâu phần niệu đạo có đường kính lớn hơn ở phía trong trực tiếp vào da để tạo thành lỗ mở niệu đạo mới.

Chăm sóc hậu phẫu cần lưu ý gì?

Sau phẫu thuật, mèo cần được chăm sóc đặc biệt để đảm bảo vết thương mau lành:

• Đeo vòng cổ Elizabeth (Loa): Ngăn chặn mèo tự liếm hoặc gây tổn thương vùng phẫu thuật. Việc liếm quá mức có thể gây nhiễm trùng và hình thành mô sẹo, làm hẹp lỗ tiểu mới.
• Hạn chế vận động: Mèo cần được giữ yên tĩnh. Bác sĩ có thể khuyên bạn nên nhốt mèo trong một khu vực nhỏ, tách biệt với các thú cưng khác để dễ dàng theo dõi.

Tiên lượng sau phẫu thuật

Với kỹ thuật phẫu thuật đúng cách và chế độ chăm sóc hậu phẫu tốt, tiên lượng cho bệnh nhân là rất khả quan.

Đôi khi, một viên sỏi quá lớn vẫn có thể hình thành và không thể đi qua lỗ mở niệu đạo mới, tuy nhiên trường hợp này rất hiếm gặp. Đa số mèo sau khi phẫu thuật mở niệu đạo tầng sinh môn sẽ không còn gặp tình trạng tái tắc nghẽn.

Nguồn tài liệu tham khảo: Malcolm Weir, DVM, MSc, MPH; Catherine Barnette, DVM, Perineal Urethrostomy Surgery in Cats