Co giật và Bệnh Động kinh ở Mèo: Những điều chủ nuôi cần biết

Co giật và Động kinh là gì?

Co giật (hay còn gọi là chứng co thắt, động kinh kịch phát) là tình trạng rối loạn tạm thời và không tự chủ các chức năng bình thường của não bộ. Nếu các hoạt động bất thường này xảy ra ở vùng vỏ não vận động, nó có thể gây ra các hoạt động cơ bắp không thể kiểm soát.

Bệnh động kinh là một tình trạng liên quan đến việc các cơn co giật lặp đi lặp lại, có thể xảy ra đơn lẻ hoặc thành từng cụm. Những cơn co giật này có thể không thường xuyên, khó dự đoán hoặc xảy ra theo chu kỳ đều đặn.

Ở mèo, có hai loại co giật chính:

• Co giật toàn thể (Grand mal): Gây mất ý thức. Tất cả các cơ trên cơ thể cử động co thắt và bất thường. Chân mèo có thể có cử động như đang chèo thuyền, đầu thường ngửa ra sau. Mèo cũng có thể đi tiểu, đại tiện hoặc chảy nước dãi không kiểm soát.
• Co giật cục bộ (Partial): Chỉ liên quan đến một nhóm cơ nhất định hoặc biểu hiện qua các thay đổi hành vi (ví dụ: hung dữ, đớp vào các vật thể không có thực). Mèo có thể bị co giật một bên cơ thể và có thể mất ý thức hoặc không. Co giật cục bộ có thể tiến triển thành co giật toàn thể, nhưng loại này rất hiếm gặp ở mèo.

Nguyên nhân gây co giật là gì?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến co giật ở mèo, bao gồm:

• Chấn thương não (chấn thương đầu).
• Ngộ độc chất độc.
• Não phát triển bất thường.
• Nhiễm trùng.
• Ung thư.
• Thông cửa chủ (Dị tật mạch máu gan).

Động kinh không tìm thấy nguyên nhân cụ thể được gọi là động kinh vô căn. Tình trạng này ít được chẩn đoán ở mèo hơn so với chó. Nhìn chung, co giật và động kinh ở mèo ít phổ biến hơn và thường là triệu chứng của một bệnh lý tiềm ẩn trong não.

Cơn co giật thường xảy ra khi hoạt động của não thay đổi, chẳng hạn như khi đang chơi đùa, ăn uống, lúc sắp ngủ hoặc vừa thức dậy. Giữa các cơn co giật, mèo có thể biểu hiện hoàn toàn bình thường.

Các giai đoạn của một cơn co giật điển hình

Một cơn co giật thường bao gồm ba giai đoạn:

1. Giai đoạn tiền triệu (Aura): Là giai đoạn thay đổi hành vi. Mèo có thể bồn chồn, tìm kiếm sự chú ý, kêu gào hoặc đi lại không yên. Một số trường hợp có thể bị rối loạn tiêu hóa (nôn mửa/tiêu chảy) trước khi co giật một thời gian dài. Giai đoạn này kéo dài từ vài giây đến vài giờ, như thể mèo cảm nhận được sắp có điều gì đó xảy ra.
2. Giai đoạn co giật (Ictal): Đây là lúc cơn co giật thực sự diễn ra, kéo dài từ vài giây đến vài phút. Biểu hiện có thể từ nhẹ (ngơ ngác, run nhẹ, nhìn chằm chằm, liếm môi) đến nặng (mất hoàn toàn ý thức và chức năng vận động cơ thể).
3. • Trong cơn co giật toàn thể: Mèo sẽ ngã xuống, các cơ co thắt dữ dội, chân giật hoặc cử động như đang chạy, mất kiểm soát bài tiết.
   • Nếu cơn co giật kéo dài hơn 5 phút, đây được gọi là Trạng thái động kinh – một tình trạng cấp cứu khẩn cấp.
3. Giai đoạn sau co giật (Post-ictal): Xảy ra ngay sau khi cơn co giật kết thúc. Mèo có thể bị lú lẫn, buồn ngủ, đi lại vô định, trầm cảm hoặc phấn khích quá mức. Giai đoạn này có thể kéo dài từ 24 đến 48 giờ.

Co giật có gây đau đớn hay nguy hiểm cho mèo không?

Mặc dù trông có vẻ dữ dội, nhưng co giật không gây đau đớn, dù mèo có thể cảm thấy bối rối và hoảng loạn.

Lưu ý quan trọng: Mèo không nuốt lưỡi khi co giật. Đừng bao giờ cho tay hoặc bất cứ vật gì vào miệng mèo vì bạn có thể bị cắn rất nặng hoặc làm mèo bị thương.

Hãy giữ mèo tránh xa các khu vực có thể rơi ngã hoặc vật dụng có thể đổ đè lên chúng. Một cơn co giật đơn lẻ hiếm khi nguy hiểm, nhưng nếu xảy ra liên tục (co giật thành cụm) hoặc kéo dài, thân nhiệt của mèo sẽ tăng cao (tăng thân nhiệt), dẫn đến các biến chứng nguy hiểm khác.

Trạng thái động kinh (Status Epilepticus): Đây là tình trạng đe dọa tính mạng khi cơn co giật kéo dài hơn 5 phút. Nếu không được tiêm thuốc chống co giật ngay lập tức, mèo có thể tử vong hoặc chịu tổn thương não vĩnh viễn. Hãy đưa mèo đến bác sĩ thú y ngay lập tức nếu gặp tình trạng này.

Chẩn đoán và Điều trị

Cách xác định nguyên nhân

Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra tiền sử tiếp xúc với chất độc, chấn thương đầu, thực hiện xét nghiệm máu, nước tiểu và đôi khi là điện tâm đồ (ECG) để loại trừ các bệnh về gan, thận, tim hoặc đường huyết. Trong một số trường hợp, các kỹ thuật chuyên sâu như chụp CT, MRI hoặc xét nghiệm dịch não tủy (CSF) sẽ được chỉ định.

Phương pháp điều trị

Việc điều trị thường được bắt đầu khi:

• Mèo bị từ 2 cơn co giật trở lên trong vòng 6 tháng.
• Gặp trạng thái động kinh hoặc co giật thành cụm.
• Giai đoạn sau co giật kéo dài hơn 24 giờ hoặc có biểu hiện nghiêm trọng.

Thuốc chống co giật phổ biến nhất cho mèo là Phenobarbital. Các loại thuốc mới hơn như Zonisamide hoặc Levetiracetam cũng đang được sử dụng rộng rãi. Mục tiêu của điều trị là giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng để đảm bảo chất lượng cuộc sống cho mèo.

"Quy tắc vàng" khi điều trị tại nhà

Nếu mèo của bạn cần dùng thuốc, hãy nhớ:

1. Tuân thủ tuyệt đối chỉ dẫn: Liều lượng và thời gian uống thuốc rất quan trọng để duy trì nồng độ thuốc trong máu.
2. Không bao giờ tự ý dừng thuốc: Việc dừng thuốc đột ngột có thể gây ra các cơn co giật không thể kiểm soát.
3. Luôn dự trữ thuốc: Đừng để hết thuốc mới đi mua.
4. Tham khảo ý kiến bác sĩ: Trước khi cho mèo dùng thêm bất kỳ loại thảo dược hay thực phẩm chức năng nào khác.

Tác dụng phụ: Mèo có thể bị lờ đờ hoặc buồn ngủ khi mới bắt đầu điều trị. Hầu hết các tác dụng phụ này là tạm thời. Nếu tình trạng kéo dài hoặc nghiêm trọng, hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y của bạn.