Bệnh Ehrlichiosis và các nhiễm trùng liên quan ở chó

Tổng quan

Bệnh Ehrlichiosis ở chó thường do vi khuẩn Ehrlichia canis gây ra. Đây là một loại vi khuẩn thuộc nhóm rickettsia – sống ký sinh bên trong tế bào của vật chủ. Vi khuẩn này được truyền qua ve (bọ ve), xâm nhập vào các tế bào bạch cầu (đặc biệt là bạch cầu đơn nhân), gây sốt và nhiều triệu chứng khác.

Ngoài ra, một số tác nhân liên quan gồm:

• Ehrlichia ewingi: tấn công bạch cầu hạt, có thể gây bệnh ở chó và người
• Anaplasma platys: gây giảm tiểu cầu theo chu kỳ ở chó
• Anaplasma phagocytophilum: gây bệnh anaplasmosis, có thể gặp ở cả người và chó

Các vi khuẩn này phân bố rộng trên thế giới và lây truyền qua nhiều loài ve như ve chó nâu, ve Lone Star và ve chân đen.

Đường lây truyền

• Lây chủ yếu qua vết cắn của ve nhiễm bệnh
• Ve bị nhiễm khi hút máu từ động vật mang mầm bệnh
• Chó là vật chủ chính, nhưng người, mèo và các động vật khác cũng có thể nhiễm

Triệu chứng bệnh

1. Giai đoạn cấp tính (ngắn hạn)

Triệu chứng có thể bao gồm:

• Sốt
• Sưng hạch bạch huyết
• Lách to
• Giảm tiểu cầu
• Biếng ăn
• Uể oải, giảm sức bền
• Cứng cơ, ngại vận động
• Sưng chi hoặc bìu
• Ho, khó thở

Bệnh thường xuất hiện vào mùa nóng khi ve hoạt động mạnh. Ở giai đoạn này, tỷ lệ tử vong thấp và một số chó có thể tự hồi phục.

2. Giai đoạn mạn tính (dài hạn)

Có thể xảy ra ở mọi giống chó, nhưng phổ biến hơn ở chó Becgie Đức.

Triệu chứng phụ thuộc vào cơ quan bị ảnh hưởng:

• Lách to
• Suy thận
• Viêm phổi
• Viêm mắt
• Viêm não và tủy sống

Nếu hệ thần kinh bị ảnh hưởng:

• Mất phối hợp vận động
• Trầm cảm
• Liệt một phần
• Nhạy cảm bất thường với kích thích

Các dấu hiệu khác:

• Sụt cân nghiêm trọng
• Giảm tiểu cầu và các tế bào máu khác
• Xuất huyết (chảy máu mũi, tiểu ra máu, phân có máu, bầm tím da hoặc nướu)

3. Nhiễm Anaplasma platys

• Thường không có triệu chứng rõ ràng
• Gây giảm tiểu cầu theo chu kỳ

4. Nhiễm các rickettsia khác

• Triệu chứng tương tự giai đoạn cấp tính
• Có thể sốt và đi khập khiễng (đổi chân)
• Thường tự giới hạn, ít khi chuyển mạn tính

Chẩn đoán

• Xét nghiệm máu là phương pháp chính để xác định bệnh
• Có thể cần theo dõi các chỉ số huyết học

Điều trị

• Sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ thú y (thường 10–21 ngày)
• Sốt thường giảm sau 1–2 ngày điều trị
• Trường hợp mạn tính: bất thường máu có thể kéo dài 3–6 tháng

Một số trường hợp cần:

• Điều trị hỗ trợ
• Truyền tiểu cầu hoặc truyền máu nếu xuất huyết nghiêm trọng

Phòng ngừa

Biện pháp quan trọng nhất là kiểm soát ve:

• Tránh cho chó đến khu vực có nhiều ve
• Sử dụng thuốc phòng ve theo chỉ định bác sĩ thú y
• Kiểm tra và loại bỏ ve ngay khi phát hiện

Cách loại bỏ ve đúng cách:

• Dùng nhíp đầu nhọn kẹp sát phần đầu ve (ngay vị trí bám vào da)
• Kéo thẳng ra, không bóp hoặc nghiền nát thân ve
• Nếu có nhiều ve, nên đưa chó đến bác sĩ thú y

Nguy cơ lây sang người

Một số loài Ehrlichia có thể gây bệnh ở người. Tuy nhiên:

• Việc lây truyền cần có ve trung gian
• Chó nhiễm bệnh không lây trực tiếp sang người trong điều kiện bình thường

Sự xuất hiện bệnh ở chó có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ ve truyền bệnh cho người trong khu vực.

Khi nào cần đưa chó đến bác sĩ thú y?

Hãy đưa thú cưng đi khám ngay nếu có các dấu hiệu:

• Sốt kéo dài
• Mệt mỏi, bỏ ăn
• Chảy máu bất thường
• Đi lại khó khăn hoặc yếu liệt

Tài liệu tham khảo: MSD, Ehrlichiosis and Related Infections in Dogs